Buiten tijdens onweer

Hoe men zich tegen de, vaak ernstige gevolgen van blikseminslag kan beschermen, zou eigenlijk algemeen bekend moeten zijn. De praktijk is echter anders, Hierdoor zijn, meestal uit onwetendheid, steeds opnieuw slachtoffers te betreuren. Daarom een aantal spelregels op een rijtje.


Wanneer actie?
Met de ‘Tien seconde regel’ kunt u ongeveer inschatten wanneer u het gevaar loopt, Onweer op afstand begint namelijk met gerommel. Hét moment om maatregelen te treffen. Ziet u ook bliksemflitsen dan komt het onweer uw kant op. Tel in dat geval het aantal seconden vanaf het moment dat u de lichtflits waarneemt tot het moment waarop het geluid van de donder u bereikt. Is dat binnen tien seconden dan is de afstand tussen u en de onweersbui circa drie kilometer. Het onweer is nabij. U moet dan maatregelen voor uw persoonlijke bescherming treffen. Is de tijd tussen flits en donder korter dan drie seconden dan zit u midden in de onweersbui.


Wat is een veilig onderkomen?
Is er sprake van onweersbui dichtbij, zoek dan zo snel mogelijk beschutting, bij voorkeur:
1. in een gebouw dat van bliksembeveiliging is voorzien.
2. auto
3. caravan
4. camper
5. bus
6. tram
7. trein
Wanneer deze tenminste een, overwegend van metaal gemaakte, carrosserie heeft. Zo’n schuilplaats biedt een hoge mate van bescherming tegen de bliksem, zolang men tenminste ramen, deuren, schuifdaken, dakluiken en dergelijke gesloten houdt. Ook schuilen onder grote bruggen en viaducten is redelijk veilig, mits u uit de buurt blijft van ondersteuningen en fundamenten.


Is er geen veilige plek voorhanden ga dan als volgt te werk:
1. Blijf niet bij elkaar. Hurk verspreid neer.
2. Vermijd hoge punten in de omgeving.
3. Maak u zo klein mogelijk door te hurken. Sla uw armen om uw knieën. Kies een stevige hurkzit. Zet uw voeten zo dicht mogelijk naast elkaar. Het hoofd omlaag. Alleen uw voeten hebben nu verbinding met de bodem. Vermijd verder contact zoveel mogelijk.


Wat te doen bij afwezigheid schuilplek?
Het volgen van deze drie regels geeft ook houvast wanneer u buiten bent, bijvoorbeeld in het open veld. Blijft u rechtop staan dan is uw lichaam het hoogste punt in de omgeving. Dat vergroot de kans dat de bliksem u treft. Dus verspreiden, hoge punten als heuvels en duintoppen vermijden en de hurkzit kiezen!
Paraplu’s, bomen, hoge punten, moet u mijden. Zoek er daarom nóóit beschutting onder.
Bevindt u zich in een bos, op het moment dat het onweer losbreekt, blijf daar dan.
Vermijd de rand van het bos. Blijf in het open veld, uit de buurt van bomenrijen. Blijf ook uit de buurt, circa drie meter, van (metalen) hekken, lichtmasten, graafmachines en dergelijke.
Bij te weinig afstand bestaat de kans dat de bliksem naar u toe wordt geleid.


Het waarom van de hurkzit.
Bij wijze van voorbeeld: de bliksem slaat in een boom waarna de stroom zich in stralen in de aarde ontlaadt. De spanning direct bij de boom is het hoogst en neemt af naarmate de afstand tot de boom groter wordt (stapspanning). Een dier in de directe omgeving loopt een grotere kans gewond (of gedood) te worden dan een mens. Het spanningsverschil bij de koe (afstand tussen voor en achterpoten) is namelijk veel groter dan bij een hurkende mens In een liggende positie loopt de persoon, net als het dier, een grotere kans op lichamelijk letsel.